Mogelijk gemaakt door:

Luteïne

Luteïne is een vetoplosbare xanthofylcarotenoïde en is, samen met zeaxanthine en meso-zeaxanthine, een belangrijk bestanddeel van het maculapigment in de gele vlek (macula lutea) van het netvlies. Luteïne werkt als antioxidant en blauwlichtfilter en helpt zo het oog beschermen tegen oxidatieve en lichtgeïnduceerde schade.

Het meeste onderzoek naar luteïne richt zich op de ooggezondheid. Suppletie met luteïne, alleen of in combinatie met zeaxanthine en meso-zeaxanthine, kan de maculapigmentdichtheid verhogen en is onderzocht in relatie tot de visuele functie en leeftijdsgerelateerde maculadegeneratie (LMD; Engels: age-related macular degeneration, AMD). Ook is een hogere luteïnestatus in observationeel onderzoek in verband gebracht met een lager risico op cataract.

Luteïne komt naast het oog ook voor in onder andere de hersenen en de huid. Luteïne is de belangrijkste carotenoïde in de hersenen van jonge kinderen. Er wordt onderzoek gedaan naar een mogelijke rol van luteïne bij cognitieve functies gedurende verschillende levensfasen. Daarnaast is luteïne onderzocht in relatie tot bescherming van de huid tegen uv-geïnduceerde schade.

Bronnen

Belangrijke voedingsbronnen van luteïne zijn groene groenten, eierdooier, kiwi, druiven, sinaasappelsap, courgette, pompoen, pistachenoten en maïs. Het groot afrikaantje (Tagetes erecta) wordt veel gebruikt als natuurlijke bron van luteïne in voedingssupplementen.

Indicaties

Ondersteuning maculapigmentdichtheid en visuele functie
Ondersteuning ooggezondheid, met name bij LMD en mogelijk cataract
Mogelijke ondersteuning bij oogvermoeidheid en intensief beeldschermgebruik
Mogelijke ondersteuning van cognitieve functies
Mogelijke ondersteuning van de huid bij blootstelling aan uv-straling

Gebruiksadviezen

Algemene dosering: 10-20 mg per dag
Ooggezondheid en visuele functie: 10-20 mg per dag*
LMD en intensief beeldschermgebruik: 10 mg per dag*
Cognitieve functies: 10 mg per dag

*Luteïne wordt vaak gecombineerd met zeaxanthine en meso-zeaxanthine. Een combinatie van 10 mg luteïne, 2 mg zeaxanthine en 10 mg meso-zeaxanthine per dag is in verschillende klinische studies onderzocht in relatie tot de maculapigmentdichtheid en visuele functie. Bovendien is de combinatie van 10 mg luteïne en 2 mg zeaxanthine ook uitgebreid onderzocht als onderdeel van de AREDS2-formule.

Luteïne is vetoplosbaar. Inname bij een vetbevattende maaltijd bevordert de opname.

Interactie

Gelijktijdige inname van luteïne en bètacaroteen kan de biologische beschikbaarheid van beide carotenoïden beïnvloeden (theoretisch).
Luteïne kan mogelijk de intestinale opname van vitamine E verminderen en de serumconcentratie van vitamine E verlagen (theoretisch).

Veiligheid

Luteïne wordt over het algemeen goed verdragen. Doseringen tot 20 mg per dag zijn in klinisch onderzoek langdurig toegepast, waaronder gedurende maximaal circa tien jaar, zonder duidelijke veiligheidsproblemen.

Tijdens zwangerschap en borstvoeding worden hoeveelheden luteïne die via de voeding worden ingenomen als veilig beschouwd. Over hogere doseringen uit supplementen zijn minder gegevens beschikbaar.

Literatuur

Bernstein PS et al. Lutein, zeaxanthin, and meso-zeaxanthin: the basic and clinical science underlying carotenoid-based nutritional interventions against ocular disease. Prog Retin Eye Res. 2016;50:34-66.
Scripsema NK et al. Lutein, zeaxanthin, and meso-zeaxanthin in the clinical management of eye disease. J Ophthalmol. 2015;2015:865179.
Machida N et al. Clinical effects of dietary supplementation of lutein with high bio-accessibility on macular pigment optical density and contrast sensitivity: a randomized double-blind placebo-controlled parallel-group comparison trial. Nutrients. 2020;12:2966.
Bovier ER et al. A randomized placebo-controlled study on the effects of lutein and zeaxanthin on visual processing speed in young healthy subjects. Arch Biochem Biophys. 2015;572:54-7.
Age-related eye disease study 2 research group. Lutein + zeaxanthin and omega-3 fatty acids for age-related macular degeneration: the age-related eye disease study 2 (AREDS2) randomized clinical trial. JAMA. 2013;309:2005-15.
Chew EY et al. Long-term outcomes of adding lutein/zeaxanthin and ω-3 fatty acids to the AREDS supplements on age-related macular degeneration progression: AREDS2 report 28. JAMA Ophthalmol. 2022;140:692-98
Lopresti AL et al. The effects of lutein/zeaxanthin (Lute-gen) on eye health, and attention in high electronic screen users: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Front Nutr. 2025;12:1522302.
Johnson EJ. A possible role for lutein and zeaxanthin in cognitive function in the elderly. Am J Clin Nutr. 2012;96:1161S-5S.
Tao M et al. The association between lutein and zeaxanthin intake and multi-level biological aging. Front Nutr. 2025;12:1618158.
Grether-Beck S et al. Molecular evidence that oral supplementation with lycopene or lutein protects human skin against ultraviolet radiation: results from a double-blinded, placebo-controlled, crossover study. Br J Dermatol. 2017;176:1231-40.
Shao A et al. Risk assessment for the carotenoids lutein and lycopene. Regul Toxicol Pharmacol. 2006;45:289-98.

Terug