Boswellia serrata

In de Indiase ayurvedische geneeskunde wordt de gedroogde (gom)hars van de tropische wierookboom Boswellia serrata al duizenden jaren gebruikt als krachtige, natuurlijke ontstekingsremmer. In westerse landen groeit de populariteit van voedingssupplementen met (gestandaardiseerd) boswellia-extract, ook omdat boswellia-extract een veelbelovend (en veilig) alternatief is voor paracetamol, NSAID’s (niet-steroïde ontstekingsremmers) en corticosteroïden. Onderzoekers hebben zich bij klinisch onderzoek in eerste instantie gericht op de werkzaamheid van boswellia-extract bij osteoartritis (artrose), maar langzamerhand wordt er ook meer onderzoek gedaan bij andere ontstekingsgerelateerde en immuungerelateerde aandoeningen.

Bronnen

Gomhars (‘boswellia’, gum (oleo)resin, olibanum gum, salai guggal, Indiase frankincense) van Boswellia serrata (Burseraceae familie).

Kwaliteitsaspecten

Boswelliazuren (pentacyclische triterpenen, in het bijzonder AKBA en KBA) worden beschouwd als de belangrijkste medicinale bestanddelen in de gomhars van boswellia serrata; deze inhoudsstoffen hebben krachtige ontstekingsremmende, pijnstillende en immunomodulerende effecten. Volgens de Europese Farmacopee is het gehalte AKBA en KBA bepalend voor de kwaliteit van een boswellia-extract. Daarnaast is een boswellia-extract effectiever en werkt het sneller als gebruik wordt gemaakt van een speciale productiemethode die leidt tot een sterk verbeterde intestinale absorptie van AKBA (en andere boswelliazuren) na orale inname.

Indicaties

  • Osteoartritis (artrose)
  • Reumatoïde artritis
  • Sportblessures (zoals acute pijn door overbelasting, verstuiking, tenniselleboog, slijmbeursontsteking, peesontsteking)
  • Chronische inflammatoire darmziekten, collagene colitis
  • Astma, hooikoorts
  • Peritumoraal hersenoedeem
  • Clusterhoofdpijn

Contra-indicaties

  • Zwangerschap en het geven van borstvoeding
  • Overgevoeligheid voor boswellia

Gebruiksadviezen

De aanbevolen dosering is afhankelijk van het specifieke boswellia-extract (algemene regel: volg de aanwijzingen op de verpakking). Meer informatie over doseringen is te vinden in het artikel ‘Gomhars Boswellia serrata, natuurlijke ontstekingsremmer’.

Interactie

  • Boswellia kan de bloedglucosespiegel verlagen. Diabetici dienen hier rekening mee te houden.
  • In-vitro onderzoek suggereert dat boswellia-extract de activiteit van verschillende cytochroom P450 enzymen (CYP1A2, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4) kan remmen en derhalve kan zorgen voor verhoging van de spiegels van medicijnen, die door deze enzymen worden afgebroken.  Tevens kunnen AKBA en KBA de activiteit van de membraantransporters OATP1B3 (organic anion transporting polypeptide 1B3) en ABCC2/MRP2 (ATP-binding cassette subfamily C member 2/multidrug resistance-associated protein 2) beïnvloeden en de opname van medicijnen veranderen die via deze transporters worden opgenomen. De klinische relevantie van deze mogelijke interacties is nog onduidelijk. Het is desondanks aan te raden terughoudend te zijn met boswelliasuppletie (tenzij onder supervisie van een deskundige) bij gebruik van reguliere medicijnen.
  • Gebruik geen hoge dosering boswellia in combinatie met antistollingsmedicijnen zoals warfarine. Bij twee personen die warfarine gebruikten, leidde inname van boswellia-extract (1200 of 1500 mg/dag) tot verlenging van de stollingstijd, gemeten met INR (International Normalized Ratio). Deze interactie is mogelijk het gevolg van remming van de afbraak van warfarine door CYP2C9. Daarbij kan boswellia-extract de bloedplaatjesaggregatie remmen.
  • Boswellia kan het immuunsysteem stimuleren en theoretisch de effectiviteit van immunosuppressiva (waaronder cyclosporine, basiliximab, tacrolimus en corticosteroïden) verlagen.
  • Boswellia-extract en het cytostaticum doxorubicine hebben synergetische activiteit tegen hepatocellulair carcinoom (in-vitro studie).
  • Boswelliazuren remmen progressie van longfibrose, geïnduceerd door bleomycine en oxidatieve stress door gammastraling, vermoedelijk via remming van 5-LOX (dierstudie).

Veiligheid

Bijwerkingen bij gebruik van boswellia-extract komen vrijwel niet voor en zijn vergelijkbaar met bijwerkingen die met placebo worden gezien. Dat boswellia-extracten (waaronder aprèsflex en 5-loxin) zeer veilig zijn, is vastgesteld in preklinische studies (waaronder acute en subacute toxiciteitsstudies bij proefdieren) en humane klinische studies. Uit preklinische toxiciteitsstudies is gebleken dat boswellia-extract veilig is in doseringen die 2000 tot 3000 keer hoger zijn dan de doseringen gebruikt in humane studies.

Literatuur

1. Boswellia serrata. Monograph. Altern Med Rev. 2008;13(2):165-7.

2. Ammon HP. Boswellic acids and their role in chronic inflammatory diseases. Adv Exp Med Biol. 2016;928:291-327.

3. Suva MA, Kheni DB, Sureja VP. Management strategies for knee osteoarthritis: Aflapin (Boswellia serrata extract). Ayu. 2017;38(1-2):94.

4.Vishal AA et al. A double blind, randomized, placebo controlled clinical study evaluates the early efficacy of Aflapin in subjects with osteoarthritis of knee. Int J Med Sci. 2011;8(7):615-622.

5. Sengupta K et al. Comparative efficacy and tolerability of 5-Loxin and Aflapin against osteoarthritis of the knee: a double blind, randomized, placebo controlled clinical study. Int J Med Sci. 2010;7(6):366-377.

6. Dougados M. Lipooxygenase inhibition in osteoarthritis: a potential symptomatic and disease modifying effect? Arthritis Res Ther. 2008;10(5):116.

7. Sengupta K et al. Cellular and molecular mechanisms of anti-inflammatory effect of Aflapin: a novel Boswellia serrata extract. Mol Cell Biochem. 2011;354(1-2):189-97.

8. Prabhavathi K et al. A randomized, double blind, placebo controlled, cross over study to evaluate the analgesic activity of Boswellia serrata in healthy volunteers using mechanical pain model. Indian J Pharmacol. 2014;46(5):475-9.

9. Abdel-Tawab M et al. Boswellia serrata: an overall assessment of in vitro, preclinical, pharmacokinetic and clinical data. Clin Pharmacokinet. 2011;50(6):349-69.

10. Moussaieff A et al. Boswellia resin: from religious ceremonies to medical uses; a review of in-vitro, in-vivo and clinical trials. J Pharm Pharmacol. 2009;61(10):1281-93.

11. Kirste S et al. Boswellia serrata acts on cerebral edema in patients irradiated for brain tumors: a prospective, randomized, placebo-controlled, double-blind pilot trial. Cancer. 2011;117(16):3788-95.

12. Lampl C et al. Long-term efficacy of Boswellia serrata in 4 patients with chronic cluster headache. J Headache Pain. 2013;14(Suppl 1):P37.

13. Krishnaraju AV et al.  Safety and toxicological evaluation of Aflapin: a novel boswellia-derived anti-inflammatory product. Toxicol Mech Methods. 2010;20(9):556-63.

Terug