Mogelijk gemaakt door:

Silicium

Het mineraal silicium is een spoorelement dat in het menselijk lichaam voorkomt en, na ijzer en zink, tot de meest voorkomende spoorelementen behoort. In de natuur komt het niet in zuivere vorm voor, maar uitsluitend gebonden aan zuurstofatomen, zoals siliciumdioxide (ook wel silica genoemd). Siliciumdioxide uit gesteente kan oplossen in water waarbij orthosiliciumzuur (ortho silicic acid, afgekort OSA) ontstaat. OSA wordt ook wel orthokiezelzuur genoemd. Op dit moment wordt silicium nog niet erkend als een essentiële voedingsstof, maar het wordt wel als gunstig beschouwd voor onze gezondheid.

Silicium concentreert zich vooral in bindweefsels zoals huid, pezen, spieren, botten, kraakbeen, haar, nagels, bloedvaten en slijmvliezen, en daarnaast in nieren, longen en lever. Silicium speelt een rol bij de synthese van collageen en glycosaminoglycanen, belangrijke structurele componenten van alle typen bindweefsel. Het speelt een rol in de bothomeostase en -regeneratie. Uit dierstudies blijkt dat een tekort van silicium kan leiden tot botdefecten, vervormingen van de schedel, vermindering van het aantal osteoblasten en een vermindering van de aanmaak van de botmatrix.

Daarnaast lijkt silicium mogelijk betrokken bij neuroprotectieve processen. In humane studies is een hogere siliciuminname, met name via drinkwater, geassocieerd met een lagere kans op cognitieve achteruitgang. Dit wordt mede verklaard door het antagonisme tussen silicium en aluminium, waarbij silicium de opname van aluminium kan remmen en de uitscheiding ervan via de urine kan bevorderen. Aluminiumaccumulatie in de hersenen wordt in verband gebracht met neurodegeneratieve aandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer.

In Europa is de dagelijkse siliciuminname uit voeding gemiddeld 20 tot 50 mg. De siliciuminname is lager bij vrouwen dan bij mannen en neemt af met het ouder worden. Door veranderingen in de voedselproductie is onze voeding armer aan silicium geworden.

Bronnen

Volkoren granen (met name haver, gierst), bananen, rozijnen, bonen, linzen, drinkwater, bier, heermoes (Equisetum arvense), brandnetel (Urtica dioica/urens), bamboe. Ondanks hoge gehaltes aan silicium bestaan er grote verschillen in de biologische beschikbaarheid van silicium uit voeding. Dit is onder andere afhankelijk van de vorm van silicium. Het meeste silicium uit vaste voeding is minder goed opneembaar. Orthosiliciumzuur wordt wel goed opgenomen maar komt alleen voor in vloeistoffen zoals water en bier. Bij voedingssupplementen is de opneembaarheid afhankelijk van de vorm van silicium en de manier waarop deze bewerkt is. Een goed opneembare vaste vorm van silicium is Mesoporosil.

Indicaties

Verbeteren conditie haar, huid en nagels
Osteoporose (ook preventie)
Versterken van botten en tanden (ook preventie)
Artrose
Botbreuken
Aluminiumbelasting
Weefselherstel bij peri-implantitis

Contra-indicaties

Nierstenen
Chronisch nierfalen
Vermijd hoge doseringen silicium tijdens zwangerschap en het geven van borstvoeding (ontbreken veiligheidsgegevens)

Gebruiksadviezen

De dosering bij siliciumsuppletie varieert van 10 tot 100 mg per dag en is afhankelijk van de siliciumverbinding die gebruikt wordt. In het algemeen is een dosering van 6-12 mg per dag van een goed opneembare siliciumverbinding voldoende. Doseringen van 70-100 mg gaan vaak over minder goed opneembare siliciumverbindingen.

Interactie

Er zijn geen interacties met reguliere medicatie bekend.
Silicium versterkt de gunstige effecten van calcium en vitamine D op de botopbouw.
Vitamine K2 is mogelijk essentieel voor het inbouwen van silicium in bind- en botweefsel.
Silicium heeft een groter effect op de botstofwisseling van vrouwen bij een goede oestrogeenstatus.
Silicium remt de opname en bevordert de uitscheiding van het giftige aluminium, onder meer van belang bij de preventie van de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson.
Extra silicium is nodig bij mensen met een totale maagverwijdering (gastrectomie). Deze mensen vertoonden binnen een jaar aanzienlijke verzwakkingen van het bot in hun lumbale wervelkolom. Ook werden bij deze patiënten maar liefst 26,7% lagere siliciumwaarden in het bloed gevonden.

Veiligheid

Het gebruik van silicium is zeer veilig bij doseringen die vergelijkbaar zijn met die in voeding (20-50 mg per dag). Van siliciumdioxide zijn in dierstudies ook geen bijwerkingen gemeld bij hoge doseringen van 20.000 mg siliciumdioxide per kg. In toxiciteitstudies werden er geen bijwerkingen gezien bij ratten die 4000 mg/kg per dag kregen gedurende 13 weken. In klinische onderzoeken (humaan) zijn verder geen nadelige bijwerkingen gerapporteerd van siliciuminname. Vanwege een te beperkte hoeveelheid gegevens is er geen maximum (NOAEL* of UL*) vastgesteld voor silicium door de EFSA (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid). Geschat wordt dat hoeveelheden tussen de 700 en 1750 mg/dag veilig zijn.

Literatuur

Devanna BN et al. Versatile role of silicon in cereals: health benefits, uptake mechanism, and evolution. Plant Physiol Biochem. 2021;165:173-86.
Rondanelli M et al. Silicon: A neglected micronutrient essential for bone health. Exp Biol Med (Maywood). 2021;246:1500-11.
Prescha A et al. Silicon intake and plasma level and their relationships with systemic redox and inflammatory markers in rheumatoid arthritis patients. Adv Clin Exp Med. 2019;28:1485-94.
Jurkić LM et al. Biological and therapeutic effects of ortho-silicic acid and some ortho-silicic acid-releasing compounds: new perspectives for therapy. Nutr Metab (Lond). 2013;10:2.
Jugdaohsingh R. Silicon and bone health. J Nutr Health Aging. 2007;11:99-110.
Price CT et al. Silicon: a review of its potential role in the prevention and treatment of postmenopausal osteoporosis. Int J Endocrinol. 2013;2013:316783.
Macdonald HM et al. Dietary silicon interacts with oestrogen to influence bone health: evidence from the Aberdeen Prospective Osteoporosis Screening Study. Bone. 2012;50:681-7.
Barel A et al. Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on skin, nails and hair in women with photodamaged skin. Arch Dermatol Res. 2005;297:147-53.
Wickett RR et al. Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on hair tensile strength and morphology in women with fine hair. Arch Dermatol Res. 2007;299:499-505.
Davenward S et al. Silicon-rich mineral water as a non-invasive test of the 'aluminum hypothesis' in Alzheimer's disease. J Alzheimers Dis. 2013;33:423-30.
McCarty MF. Reported antiatherosclerotic activity of silicon may reflect increased endothelial synthesis of heparan sulfate proteoglycans. Med Hypotheses. 1997;49:175-6.
Sripanyakorn S et al. The comparative absorption of silicon from different foods and food supplements. Br J Nutr. 2009;102:825-34.
Geusens P et al. A 12-week randomized, double-blind, placebo-controlled multicenter study of choline-stabilized orthosilicic acid in patients with symptomatic knee osteoarthritis. BMC Musculoskelet Disord. 2017;18:2.
Sadowska A et al. Sources, bioavailability, and safety of silicon derived from foods and other sources added for nutritional purposes in food supplements and functional foods. Appl Sci. 2020;10:6255.
Tatara MR. Effects of total gastrectomy on plasma silicon and amino acid concentrations in men. Exp Biol Med (Maywood). 2015;240:1557-63.
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS); Younes M et al. Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) as a food additive. EFSA J. 2018;16:e05088.
Institute of Medicine (US) Panel on Micronutrients. Dietary Reference Intakes for vitamin A, vitamin K, arsenic, boron, chromium, copper, iodine, iron, manganese, molybdenum, nickel, silicon, vanadium, and zinc. Washington (DC): National Academies Press (US); 2001. 13, Arsenic, Boron, Nickel, Silicon, and Vanadium.
Dudek Ł et al. Silicon in prevention of atherosclerosis and other age-related diseases. Front Cardiovasc Med. 2024;11:1370536.

Terug