Waarom een gezond voedingspatroon niet altijd genoeg is: nieuwe studie onderbouwt rol van suppletie

02-09-2026

Hoewel veel mensen toegang hebben tot gevarieerde voeding, hebben wereldwijd miljarden mensen tekorten te hebben aan essentiële micronutriënten. Een recent overzichtsartikel laat zien dat dit niet alleen komt door wat mensen eten, maar vooral door de mate waarin nutriënten daadwerkelijk worden opgenomen: de biologische beschikbaarheid. De auteurs concluderen dat suppletie en verrijking van voeding bewezen effectieve strategieën zijn om deze kloof te dichten.

Tekorten ondanks gevarieerde voeding
Idealiter voorziet een gevarieerd en uitgebalanceerd voedingspatroon in voldoende vitamines en mineralen om een optimale nutriëntenstatus te bereiken. In de praktijk blijkt dit lastig, ook in welvarende landen met toegang tot voldoende en diverse voedingsmiddelen. Zo heeft ongeveer de helft van de niet-zwangere vrouwen tussen de 15 en 49 jaar in welvarende landen een tekort aan ijzer, zink of foliumzuur; wereldwijd loopt dit op tot 69 procent, oftewel 1,2 miljard vrouwen. Afhankelijk van de gehanteerde grenswaarde heeft 37 tot 88 procent van de wereldbevolking een ontoereikende vitamine D-status. Voor jodium, vitamine E en calcium geldt dat zeker 5 miljard mensen te weinig binnenkrijgen, voor ijzer 4,9 miljard en voor vitamine B2, foliumzuur en vitamine C ruim 4 miljard mensen.

Waarom nutriëntgehalte niet gelijk staat aan opname
Dat een voedingsmiddel een bepaalde hoeveelheid van een vitamine of mineraal bevat, betekent niet automatisch dat het lichaam deze voedingsstof ook volledig kan opnemen en benutten. Slechts een deel van de nutriënten in voeding is daadwerkelijk biologisch beschikbaar. Dit wordt beïnvloed door onder andere de vorm van het nutriënt, de voedselmatrix en interacties tussen nutriënten. De biologische beschikbaarheid van nutriënten uit plantaardige bronnen is over het algemeen lager: nutriënten kunnen letterlijk vastzitten in celstructuren. Antagonisten zoals fytinezuur en voedingsvezels kunnen mineralen als ijzer, zink en calcium binden, waardoor de biologische beschikbaarheid afneemt. Ook bereiding en bewaring spelen mee; hitte, zuurstof en verwerking kunnen vitaminegehaltes verder verlagen.

Suppletie en verrijking als bewezen strategie
De auteurs concluderen dat suppletie en verrijking van voeding met vitaminen en mineralen veilige, effectieve en relatief goedkope manieren zijn om deze micronutriëntentekorten aan te pakken. Toegevoegde vitamines en mineralen in supplementen en verrijkte voeding zijn doorgaans minstens even goed opneembaar als nutriënten die van nature in voeding voorkomen en vaak zelfs beter. Deze preventieve aanpak kan bovendien aanzienlijke kosten besparen in vergelijking met de behandeling van gezondheidsproblemen die door tekorten ontstaan. Ter illustratie noemen de onderzoekers vitamine D: het oplossen van een tekort via suppletie kost slechts 0,06 tot 0,2 procent van wat de behandeling van gezondheidsklachten door een vitamine D-tekort kost.

Praktische implicaties
Dit overzicht onderstreept dat een gezond voedingspatroon weliswaar de basis vormt, maar geen garantie biedt tegen micronutriëntentekorten. De mate van biologische beschikbaarheid, beïnvloed door nutriëntvorm, voedselmatrix en bereidingswijze, bepaalt in belangrijke mate hoeveel van de aanwezige micronutriënten daadwerkelijk door het lichaam kunnen worden benut. Voor de dagelijkse praktijk onderstreept dit de mogelijke waarde van een multivitamine als laagdrempelige, veilige aanvulling om micronutriëntentekorten te helpen voorkomen, ook bij cliënten die op het oog gezond en gevarieerd eten.