27-04-2026
Niet alleen de hoeveelheid, maar ook de vorm van vitamine C lijkt bepalend voor de biologische beschikbaarheid. Deze wordt vaak beoordeeld op basis van plasmaconcentraties, maar dit geeft mogelijk geen volledig beeld van de effectiviteit. Een recente systematische review richt zich daarom op het onderscheid tussen ascorbinezuur en alternatieve vormen van vitamine C, met bijzondere aandacht voor intracellulaire beschikbaarheid. Een opvallende bevinding uit meerdere studies is dat Ester-C leidt tot hogere vitamine C-spiegels in leukocyten dan conventioneel ascorbinezuur.
Vergelijking van orale vitamine C-vormen bij gezonde volwassenen
Deze systematische review analyseerde 13 klinische studies bij gezonde volwassenen, geïdentificeerd via Embase en Medline tussen 2000 en 2024. Verschillende orale vitamine C-vormen werden onderzocht, waaronder calciumascorbaat met vitamine C-metabolieten (Ester-C), liposomale vitamine C, ascorbinezuur met vertraagde afgifte en ascorbinezuur met vetzuurmetabolieten. De doseringen varieerden van 250 tot 3000 mg. Uitkomstmaten waren onder andere plasma- en leukocytconcentraties van vitamine C, farmacokinetiek, immuunparameters, infecties en verdraagbaarheid.
Betere opname en retentie met Ester-C
Binnen de geïncludeerde studies is het merendeel uitgevoerd met Ester-C. Deze studies tonen aan dat Ester-C leidt tot een hogere vitamine C-concentratie in leukocyten in vergelijking met ascorbinezuur, ondanks vergelijkbare concentraties in het plasma. Dit wijst op een verbeterde opname en retentie op celniveau.
Daarnaast laten farmacokinetische gegevens zien dat Ester-C gepaard gaat met een hogere maximale plasmaconcentratie en een langdurige beschikbaarheid in immuuncellen. Ook werd bij een dosering van 500 mg een toename waargenomen van dehydroascorbinezuur in plasma, wat duidt op een mogelijk efficiëntere opname.
Op functioneel niveau werden verbeteringen in immuunparameters gerapporteerd. Er werden significante effecten beschreven op verschillende typen witte bloedcellen. Zowel de activiteit van neutrofiele granulocyten als het aantal natural-killercellen nam toe. Bovendien werd in een placebogecontroleerde studie een lagere incidentie van verkoudheid en een kortere duur van ernstige symptomen gevonden bij gebruik van Ester-C. De lagere kans op infectie met een verkoudheidsvirus is in lijn met de gevonden verbeteringen van de immuuncelfunctie en hogere leukocytenconcentraties.
Wat betreft verdraagbaarheid laat Ester-C consequent een gunstiger profiel zien dan ascorbinezuur, met minder gastro-intestinale klachten zoals pijn in de maagregio en diarree.
Invloed van formulering op biologische beschikbaarheid en functionaliteit
De review onderstreept dat de vorm van vitamine C een rol speelt in zowel de biologische beschikbaarheid als de farmacokinetiek. Ester-C onderscheidt zich door een hogere intracellulaire beschikbaarheid en betere tolerantie dan traditioneel ascorbinezuur. Deze bevindingen zijn relevant voor de immuunfunctie, al zijn klinische uitkomsten nog beperkt onderzocht. Tegelijkertijd bieden ze een veelbelovende basis voor vervolgonderzoek naar de klinische waarde van ester-C.
Referentie
Calder PC et al. Enhanced vitamin C delivery: A systematic literature review assessing the efficacy and safety of alternative supplement forms in healthy adults. Nutrients. 2025;17:279.