Collageen

Collageenvezels zijn de belangrijkste extracellulaire eiwitten in het lichaam. In de extracellulaire matrix zorgt collageen primair voor structuur, samenhang, elasticiteit en stevigheid van de verschillende soorten bindweefsel, waaronder kraakbeen, botten, pezen, ligamenten (gewrichtsbanden), huid en bloedvaten. Er zijn meer dan 14 typen collageen; de meeste weefsels en organen bevatten verschillende typen collageen. Meer dan 90% van het collageen in het lichaam bestaat uit collageen type I. Type I, III, V en XI komen in vrijwel alle soorten bindweefsel voor; kraakbeen bevat hoofdzakelijk collageen type II en daarnaast een kleine hoeveelheid collageen type IX, X en XI.

Met betrekking tot de gewrichten is collageen type I belangrijk voor pezen, ligamenten, gewrichtskapsel, synoviale membraan, meniscus, spieren, bloedvaten en botweefsel, en collageen type II voor het kraakbeen. De extracellulaire matrix van kraakbeen bestaat voor twee derde (drooggewicht) uit collageen. Suppletie met collageen type I en/of type II (in ongedenatureerde, oorspronkelijke vorm) helpt bij osteoartritis (artrose) en mogelijk ook bij andere reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis en jeugdreuma. Voedingssupplementen met eierschaalmembraan (collageen type I) hebben al binnen een week merkbare effecten bij osteoartritis, terwijl preparaten met (ongedenatureerd) collageen type II enige weken moeten worden ingenomen alvorens dit het geval is. Andere mogelijke toepassingen van collageen type I blijven hier buiten beschouwing.

Bronnen

Een goede bron van (ongedenatureerd) collageen type II is kippenborstbeen (zoals het extract UC-II), eierschaalmembraan (het vlies aan de binnenzijde van een eierschaal) is een goede bron van ongedenatureerd collageen type I (zoals het extact ovomet).

Kwaliteitsaspecten

Met betrekking tot suppletie met collageen type II voor gezonde gewrichten is het goed te kiezen voor ongedenatureerd collageen type II (met de oorspronkelijke ruimtelijke structuur) en niet voor gehydrolyseerd (afgebroken) collageen type II (collageenpeptiden). Een voedingssupplement met ongedenatureerd collageen type II (zoals UC-II) werkt beter en via een ander werkingsmechanisme dan gehydrolyseerd collageen type II. De werkzame dosis van UC-II is slechts 40 mg per dag (waarvan ruim 10 mg ongedenatureerd collageen type II), terwijl gehydrolyseerd collageen type II wordt gesuppleerd in doseringen rond 10 gram per dag.

Indicaties

  • Osteoartritis (artrose)
  • Andere reumatische aandoeningen waaronder reumatoïde artritis
  • Sport- of werkgerelateerde (over)belasting van de gewrichten

Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor (kippen)ei (ovomet) of collageen (ovomet, UC-II)

Gebruiksadviezen

De therapeutische (onderhouds)doseringen van UC-II en ovomet zijn respectievelijk 40 mg en 300 mg per dag.

Interactie

  • vitamine C is een essentiële cofactor (van prolylhydroxylase, een ijzerbevattend enzym) bij de collageensynthese en speelt tevens een rol bij de synthese van glycosaminoglycanen. Daarnaast beschermt vitamine C tegen oxidatieve stress geïnduceerde afbraak van collageen.
  • een hoge vitamine A-inname kan de collageensynthese remmen.
  • vitamine D is belangrijk voor de collageensynthese; een vitamine D-tekort vergroot de collageenafbraak.

Veiligheid

Het gebruik van ongedenatureerd collageen type II (UC-II en het soortgelijke NEXT-II) is zeer veilig. Dit is uitvoerig aangetoond met in-vitro en in-vivo toxicologische studies en in humane klinische studies.  Uit toxicologische studies is gebleken dat voedingssupplementen met eierschaalmembraan eveneens zeer veilig zijn.  Supplementen met eierschaalmembraan zijn niet geschikt voor mensen met een allergie voor (kippen)ei. Zowel van UC-II als van ovomet zijn geen interacties met geneesmiddelen bekend.

Literatuur

1. Wang Q et al. Identification of a central role for complement in osteoarthritis. Nat Med. 2011;17(12):1674-9.

2. Wehrens EJ et al. Treating arthritis by immunomodulation: is there a role for regulatory T cells? Rheumatology (Oxford). 2010;49(9):1632-44.

3. Lugo JP et al. Efficacy and tolerability of an undenatured type II collagen supplement in modulating knee osteoarthritis symptoms: a multicenter randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutr J. 2016;15:14.

4. Crowley DC et al. Safety and efficacy of undenatured type II collagen in the treatment of osteoarthritis of the knee: a clinical trial. Int J Med Sci. 2009;6(6):312-21.

5. Bagchi D et al. Effects of orally administered undenatured type II collagen against arthritic inflammatory diseases: a mechanistic exploration. Int J Clin Pharmacol Res. 2002;22(3-4):101-10.

6. Lugo JP et al. Undenatured type II collagen (UC-II) for joint support: a randomized, double-blind, placebo-controlled study in healthy volunteers. J Int Soc Sports Nutr. 2013;10(1):48.

7. Marone PA et al. Safety and toxicological evaluation of undenatured type II collagen. Toxicol Mech Methods. 2010;20(4):175-89.

8. Garcia-Tabar I et al. Eggshell membrane in the treatment of pain and stiffness associated with joint and connective tissue disorders. Results from a clinical pilot study in humans. Movement Biomechanics and Physiology Research Group (BIOFIM), Public University of Navarre, Spain; Eggnovo, Spain.

9. Ruff KJ et al. Safety evaluation of a natural eggshell membrane-derived product. Food Chem Toxicol. 2012;50(3-4):604-11.

Terug