Vitamine K2

Vitamine K is belangrijker voor onze gezondheid dan we voorheen dachten. De vitamine ondersteunt niet alleen de bloedstolling, een functie van vitamine K die al heel lang bekend is. Ook is vitamine K essentieel voor de activiteit van een speciaal weefseleiwit (matrix Gla proteïne) dat door het binden van calcium helpt bij het soepel en schoon houden van de slagaderwand, het gewrichtskraakbeen en andere zachte weefsels in het lichaam. Daarnaast is vitamine K onontbeerlijk voor de activiteit van osteocalcine, een boteiwit dat een belangrijke rol speelt bij de vorming en instandhouding van gezond en goed gemineraliseerd botweefsel. Deze nieuwe functies vervult vitamine K2 (menaquinon) veel beter dan vitamine K1 (fylloquinon), de voornaamste bron van vitamine K in westerse voeding. Menaquinon (MK) kan bestaan uit MK-4, MK-6, MK-7, MK-8 en MK-9, die zich van elkaar onderscheiden door de lengte van de zijketen (zie figuur). Vitamine K in westerse voeding bestaat voor 90% uit het slecht opneembare K1 en slechts voor 10% uit K2 dat uitstekend wordt opgenomen. Er is wetenschappelijk bewijs dat de vitamine K-inname van veel volwassenen en kinderen onvoldoende is voor een optimale vitamine K-status.

Bronnen

Vitamine K1: groene bladgroenten zoals spinazie, broccoli en kool, plantaardige margarine, boter

Vitamine K2: natto (MK-7); vlees en eieren (MK-4); (gefermenteerde) zuivelproducten zoals kaas en yoghurt (MK-8 en MK-9)
 

Kwaliteitsaspecten

Menaquinon-7 (MK-7) is een krachtige, natuurlijke vorm van vitamine K2 geproduceerd door fermentatie. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat MK-7 de meest effectieve vorm van vitamine K is om de vitamine K-status in het lichaam te optimaliseren. MK-7 heeft een veel hogere biologische beschikbaarheid dan vitamine K1, maar ook dan andere vormen van K2 (zoals MK-4, MK-6 en MK-9). Natuurlijke vitamine K2 bevat vaak naast MK-7 ook wat MK-4, MK-6 en MK-9, maar deze andere vormen kunnen voor concurrentie zorgen en de biologische beschikbaarheid van het preparaat verminderen. Menaquinon-7 in kristalvorm is de enige natuurlijke vitamine K2 met een MK-7 gehalte van meer dan 95%.

Tekenen van een mogelijk tekort

Inadequate stolling (langere bloedingstijd, spontane bloedingen, blauwe plekken, bloedneus, menorragie, hematurie), versnelde aderverkalking, osteoporose

Indicaties

  • inadequate vitamine-K status 
  • (preventie) osteoporose
  • verhoogde vitamine K-behoefte tijdens groeispurt puberteit
  • (preventie) atherosclerose
  • verhoogd risico op aderverkalking (chronische nierziekten, diabetes type 1 en 2)
  • coronaire hartziekte
  • artritis/artrose
  • (preventie) metabool syndroom
  • cystische fibrose
  • kanker(preventie)
  • preventie leverkanker (hepatocellulair carcinoom) door hepatitis C
  • chronische leverziekten
  • inflammatoire darmziekten

Contra-indicaties

  • Gebruik van een coumarinederivaat (een specifiek type antistollingsmiddel zoals warfarine en acenocoumarol waarvan de werking is gebaseerd op vitamine K-antagonisme); suppletie met vitamine K2 alleen in overleg met een (orthomoleculair) arts. 

Gebruiksadviezen

  • Algemene onderhoudsdosering: 90-180 mcg per dag

Interactie

  • Vitamine K2 vermindert de werking van antistollingsmedicatie zoals warfarine (coumarinederivaten zijn vitamine K-antagonisten). Wees voorzichtig met vitamine K-suppletie. Vitamine K2 in een dagdosis lager dan 45 mcg kan echter geen kwaad.
  • Corticosteroïden, breedspectrum antibiotica (vooral sulfonamides), anticonvulsiva (fenobarbital, fenytoïne, carbamazepine), galzuurbindende harsen (cholestyramine, colestipol), orlistat, cefalosporines, laxeermiddelen, quinine, quinidine, dactinomycine, sucralfaat, leuprolide en salicylaten kunnen de vitamine K-status verlagen. Inname van extra vitamine K2 kan gewenst zijn.
  • Vitamine E in een dosis hoger dan 800 ie per dag verhoogt de vitamine K-behoefte.

Veiligheid

Mensen die antistollingsmedicatie innemen, doen er goed aan vitamine K2 uitsluitend in overleg en onder controle van een arts te gebruiken. Vitamine K2 heeft een lage toxiciteit. In met name Japanse studies zijn zonder nadelige bijwerkingen doseringen tot 45 mg (45000 mcg) vitamine K2 per dag gebruikt. Ook zeer hoge doseringen vitamine K2 geven geen aanleiding tot een verhoogde vorming of activiteit van stollingseiwitten en leiden dus niet tot hypercoagulatie. De stollingseiwitten in de lever worden geactiveerd door vitamine K2 en als ze eenmaal maximaal zijn geactiveerd, werkt het bloedstollingssysteem optimaal en is overactivatie hiervan door vitamine K2 niet mogelijk.

Terug