Teunisbloemolie

De teunisbloem (Oenothera) staat bekend om haar fraaie, gele bloemen en komt van oudsher voor in Noord- en Zuid-Amerika, maar is ondertussen in vele landen te vinden. Teunisbloemolie is rijk aan gammalinoleenzuur (GLA). GLA is een onverzadigd omega-6 vetzuur, dat nauwelijks in de voeding voorkomt en in het lichaam wordt gevormd uit (cis)linolzuur. Vaak vindt deze omzetting in beperkte mate plaats, waardoor minder eicosanoïden (lokale hormoonachtige stoffen) van het gunstige type 1 worden gevormd. Factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn een te hoge consumptie van transvetzuren, verzadigde vetten, suiker, alcohol en koolhydraten en een tekort aan essentiële voedingsstoffen, die bij deze omzetting betrokken zijn (magnesium, vitamine B6, niacine, zink, magnesium, selenium, vitamine C, vitamine E). Niet iedereen maakt het enzym delta-6-desaturase, dat linolzuur omzet in GLA, in dezelfde mate aan. Bij ouderen bijvoorbeeld is het enzym in mindere mate aanwezig.
 
GLA heeft een ontstekingsremmende en immunomodulerende werking, remt onnodige aggregatie van bloedplaatjes, helpt atherosclerose tegen te gaan, ondersteunt de gezondheid van gewrichten, botten en huid, bevordert een normale en regelmatige vrouwelijke cyclus, is goed voor zenuwweefsel, bevordert een normale celdeling en is gunstig voor de geestelijke balans. GLA draagt ook bij aan een normale bloeddruk en een gezonde cholesterolspiegel.

Tekenen van een mogelijk tekort

Vermoedelijk onder meer droge huid en een grotere kans op chronische ontstekingsziekten.

Indicaties

  • cyclische mastalgie
  • PMS (premenstrueel syndroom)
  • diabetische neuropathie
  • reumatoïde artritis
  • atopisch eczeem
  • keratoconjunctivitis sicca (xerophthalmia of droge ogen)
  • verbeteren huidbarrièrefunctie en droge huid bij ouderen
  • psoriasis
  • astma
  • hooikoorts
  • periodontitis
  • preventie prostaatkanker (in combinatie met EPA)
  • orale mucocele (speekselkliercyste mondholte)
  • hyperlipidemie
  • ADHD
  • ziekte van Sjögren
  • migraine
  • atherosclerose
  • hypertensie
  • stimuleren immuunsysteem
  • preventie osteoporose
  • fenomeen van Raynaud
  • stress (minder goede omzetting linolzuur in GLA)

Contra-indicaties

Gebruik geen hoge dosis GLA bij zwangerschap of het geven van borstvoeding vanwege het ontbreken van veiligheidsgegevens. Wees voorzichtig met GLA bij gebruik van antistollingsmiddelen en antiplaatjestherapie aangezien GLA de bloedplaatjesaggregatie remt en de bloedingstijd kan verlengen.

Gebruiksadviezen

  • Onderhoudsdosering: 250-500 mg GLA per dag
  • Algemene therapeutische dosering*: tot 2800 mg GLA per dag
  • Reuma: 450-2000 mg GLA per dag
  • Atopisch eczeem**: 360-920 mg GLA per dag (kinderen onder 18 jaar 360-460 mg GLA per dag)
  • Keratoconjunctivitis sicca: 1000 mg GLA per dag
  • Diabetische neuropathie: 520 mg GLA per dag
  • Cyclische mastalgie: 300 mg GLA per dag (bij voorkeur in combinatie met vitamine E)
* Suppletie met EPA naast GLA voorkomt overmatige vorming van (ontstekingsbevorderende) arachidonzuurmetabolieten.
** GLA-suppletie bij atopisch eczeem heeft minder effect als tevens corticosteroïden worden gebruikt.
 
Meervoudig onverzadigde vetzuren oxideren gemakkelijk. Inname van deze vetzuren dient gepaard te gaan met voldoende inname van antioxidanten (met name vitamine E).

Interactie

  • GLA (tot 2,8 gram per dag) verhoogt de effectiviteit van tamoxifen en paclitaxol en mogelijk ook van andere anti-kanker medicijnen zoals doxorubicine, vincristine, vinblastine en vinorelbine. GLA verlaagt mogelijk de effectiviteit van cisplatine en carboplatine.
  • GLA kan de effectiviteit van het antibioticum ceftazidime verhogen.
  • GLA beschermt de nieren mogelijk tegen beschadiging door cyclosporine en kan de werking van cyclosporine versterken.
  • Voor de omzetting van GLA in PGE1 is voldoende zink, vitamine C en vitamine B6 nodig.
  • GLA bevordert de calciumopname en -activiteit.
  • GLA-suppletie kan de behoefte aan NSAID’s en corticosteroïden verlagen.
  • GLA remt de plaatjesaggregatie en heeft mogelijk een additief effect bij gebruik van bloedverdunnende medicijnen.
  • GLA vergroot (in theorie) de kans op convulsies bij gebruik van fenothiazines; wees voorzichtig met deze combinatie.

Veiligheid

Suppletie met GLA in de geadviseerde doseringen is veilig. Soms treden maagdarmklachten op; dit kan in veel gevallen voorkomen worden door het supplement bij de maaltijd in te nemen.

Terug