L-Lysine

Lysine is een essentieel aminozuur. Voeding dient derhalve voldoende lysine te bevatten om in de dagelijkse behoefte te voorzien; deze is vastgesteld op circa 30-38 mg lysine per kilogram lichaamsgewicht per dag. Bij vegetariërs en veganisten kan de inname van lysine onvoldoende zijn, aangezien met name dierlijke eiwitten rijk zijn aan lysine. Bij een parasitaire infectie neemt de lysinebehoefte naar schatting met 20% toe.

Lysine wordt gebruikt voor de eiwitsynthese en is onder meer van belang voor de synthese van enzymen, hormonen en antilichamen. Aangezien lysine antivirale activiteit bezit tegen het herpes simplex virus, wordt het aminozuur vaak gesuppleerd voor de preventie en behandeling van een koortslip (herpes labialis); de inname van arginine (noten, zaden, avocado, chocolade) dient dan beperkt te worden, aangezien arginine de virale replicatie juist stimuleert. Lysine is belangrijk voor de elastine- en collageenaanmaak en bevordert het crosslinken van collageen, hetgeen sterk bindweefsel oplevert. Ook verbetert lysine de calciumstatus door de calciumopname te verbeteren en de calciumuitscheiding te verlagen. Lysine draagt bij aan sterk bindweefsel en gezonde botten en is onder meer belangrijk voor kinderen in de groei, sporters en ouderen. Lysine verbetert de ijzeropname en kan de ijzerstatus verder verbeteren als ijzersuppletie alleen onvoldoende resultaat heeft. Uit lysine kan L-carnitine worden gemaakt, een belangrijk aminozuur dat de vetzuurverbranding in mitochondriën faciliteert. Daarnaast ondersteunt lysine de koolhydraatstofwisseling en bevordert lysine de eetlust.

Stress verhoogt de lysinebehoefte door toename van het lysineverbruik; verlaging van de lysinestatus kan (stressgeïnduceerde) angst veroorzaken en verstoort mogelijk de serotonine-activiteit. Uit humaan onderzoek is gebleken dat de combinatie van lysine en arginine kan helpen tegen angst en stress, vermoedelijk mede door (gedeeltelijke) remming van 5-HT4 receptoren (serotonine receptor-4) in de hersenen. Dieronderzoek suggereert bovendien dat lysine helpt tegen diarree, veroorzaakt door angst en stress (het maagdarmkanaal bevat ook 5-HT4-receptoren).

Bronnen

Vlees, gevogelte, vis, eieren, zuivel, peulvruchten, tarwekiemen

Tekenen van een mogelijk tekort

Angst, spierzwakte, vermoeidheid, duizeligheid, vertraagde groei, bloedarmoede

Indicaties

  • Lage inname met de voeding (vegetarisme, veganisme, eiwitarm dieet)
  • Herpes simplex infectie
  • Aften
  • Parasitaire infectie
  • Chronische stress, angst
  • Ondersteuning botopbouw, preventie osteoporose, versterking bindweefsel
  • IJzergebrek (waarbij ijzersuppletie onvoldoende resultaat heeft)
  • Gebrek aan eetlust

Contra-indicaties

Ernstige lever- en nieraandoeningen

Gebruiksadviezen

  • Algemene adviesdosering: 0,5-3 gram per dag tussen de maaltijden door (minimaal een half uur voor, of 2 uur na het eten) innemen met water.
  • Herpes simplex: preventie 0,5-1 gram/dag, behandeling 1,5-4 gram/dag
  • Angst/stress: 3 gram/dag (neem daarnaast ook 3 gram arginine per dag in)
  • IJzergebrek: 1,5-2 gram/dag (naast ijzersuppletie)
  • Verbeteren calciumopname: 0,5-1 gram/dag

Interactie

  • Er is competitie tussen lysine en arginine wat betreft opname omdat deze aminozuren hetzelfde transporteiwit gebruiken. Wanneer beide aminozuren worden gesuppleerd, dienen ze los van elkaar (en buiten de maaltijd) te worden ingenomen. Langdurige suppletie met hoge doses lysine kan de status van arginine verlagen.
  • Lysine bevordert de opname van calcium vanuit het maagdarmkanaal en remt de uitscheiding van calcium met de urine. Overweeg bij calciumsuppletie tevens suppletie met lysine.
  • Vitamine C is synergist van lysine bij de aanmaak van collageen en elastine.
  • Lysine bevordert de opname van ijzer en zink; bij een ijzertekort kan eventueel naast ijzer ook lysine (1,5-2 gram/dag) worden gesuppleerd.
  • Het is mogelijk dat lysine de werkzaamheid van 5-HT4 agonisten zoals prucalopride of tegaserod verlaagt.
  • Lysine versterkt mogelijk de werking van benzodiazepines. Wees voorzichtig met lysinesuppletie bij gebruik van benzodiazepines.

Veiligheid

Lysine is veilig in de geadviseerde doseringen.

Literatuur

Terug